در یک نگاه: وابستگی (Dependency) رابطهٔ ترتیبی میان فعالیت‌هاست. چهار نوع رایج: پایان-به-شروع (FS)، شروع-به-شروع (SS)، پایان-به-پایان (FF) و شروع-به-پایان (SF).
وابستگی فعالیتها چیست؟
وابستگی مشخص میکند کدام فعالیت باید قبل یا همزمان با دیگری انجام شود. بدون تعریف وابستگی‌ها، برنامهٔ زمان‌بندی مجموعه‌ای از فعالیت‌های بی‌ارتباط است و مسیر بحرانی قابل محاسبه نیست.
چهار نوع وابستگی
| نوع | معنا | مثال |
|---|---|---|
| FS (پایان-به-شروع) | B پس از پایان A شروع می‌شود | پس از پی‌ریزی، اسکلت‌بندی |
| SS (شروع-به-شروع) | B همزمان با A شروع می‌شود | شروع نازک‌کاری همزمان با دیوارچینی |
| FF (پایان-به-پایان) | B تا پایان A تمام نمی‌شود | پایان تست همراه با پایان توسعه |
| SF (شروع-به-پایان) | B تا شروع A ادامه دارد | کمتر رایج؛ تحویل جایگزین |
Lead و Lag
گاهی میان دو فعالیت تأخیر (Lag) یا هم‌پوشانی (Lead) لازم است؛ مثلاً «دو روز پس از اتمام بتن‌ریزی». این‌ها در برنامهٔ زمان‌بندی به‌صورت عددی ثبت می‌شوند.
اثر بر مسیر بحرانی و شناوری
هر وابستگی زنجیره‌ای می‌سازد؛ زنجیره‌ای که کمترین شناوری را دارد، مسیر بحرانی است. بنابراین تعریف دقیق وابستگی‌ها، پیش‌نیاز تحلیل درست زمان‌بندی است (راهنمای زمان‌بندی پروژه).
اشتباهات رایج
- تعریف‌نکردن وابستگی و ایجاد تعارض منابع.
- وابستگی بیش‌ازحد و زنجیره‌های غیرضروری که پروژه را طولانی میکند.
- فراموش‌کردن Lag/Lead در محاسبات.
سوالات متداول
رایج‌ترین وابستگی کدام است؟
FS (پایان-به-شروع)؛ بقیه برای شرایط خاص کاربرد دارند.
وابستگی چطور بر مسیر بحرانی اثر می‌گذارد؟
با ساخت زنجیره‌ها؛ زنجیره با کمترین شناوری، مسیر بحرانی را می‌سازد.
برای دیدن بصری برنامه و پیشرفت، گانت چارت آنلاین فارسی و قالب‌های آماده در دسترس‌اند.